Słownik skrótów
Get Knowledge Help People Be a Super Doctor

5-ALA
kwas 5-aminolewulinowy
5-ASA
kwas 5‐aminosalicylowy
A(H1N1) pdm09
szczep wirusa grypy typu A, który wywołał pandemię w 2009 roku
AAF
mieszanka elementarna (aminokwasowa)
AAO
Amerykańska Akademia Okulistyczna
AASM
American Academy of Sleep Medicine
ABER
ABduction & External Rotation (odwiedzenie i rotacja zewnętrzna)
ABMK
Alergia na Białka Mleka Krowiego
ABPM
Ambulatory Blood Pressure Monitoring (holter ciśnieniowy)
ACD
(Anemia of Chronic Disease) – niedokrwistość chorób przewlekłych
ACE2
Angiotensin-converting Enzyme 2 (enzym konwertujący angiotensynę typu 2)
ACEI
Angiotensin-converting-enzyme inhibitors (inhibitory konwertazy angiotensyny)
AChE
acetylocholinoesteraza
ACI
Autologous Chondrocyte Implantation (autologiczna implantacja chondrocytów)
ACL
Anterior Cruciate Ligament (więzadło krzyżowe przednie)
ACP
(Autologous Conditioned Plasma) – autologiczne osocze bogatopłytkowe o specyficznej charakterystyce
ACR
American College of Rheumatology
ADA
American Diabetes Association (Amerykańskie Towarzystwo Diabetologiczne)
ADH
(Atypical Ductal Hyperplasia) – atypowy rozrost przewodowy (zmiana przednowotworowa)
ADH
(Atypical Ductal Hyperplasia) – atypowy rozrost przewodowy
AF
Atrial Fibrillation (migotanie przedsionków)
AGA
American Gastroenterological Association (Amerykańskie Towarzystwo Gastroenterologiczne)
AHA
kwasy α-hydroksylowe
AHA
American Heart Association (Amerykańskie Towarzystwo Kardiologiczne)
AHI
(Apnea-Hypopnea Index) – Wskaźnik liczby bezdechów i spłyceń oddychania na godzinę snu
AHT
Arterial Hypertension (nadciśnienie tętnicze)
AICAP
(Anterior Intercostal Artery Perforator) – płat oparty na przednich perforatorach tętnicy międzyżebrowe
AION
Anterior Ischemic Optic Neuropathy (przednia niedokrwienna neuropatia nerwu wzrokowego)
AK
(Actinic Keratosis) – rogowacenie słoneczne
AKC
Atopic Keratoconjunctivitis (atopowe zapalenie rogówki i spojówek)
AL
Immunoglobulin Light Chain Amyloidosis (pierwotna amyloidoza łańcuchów lekkich)
ALAT
aminotransferaza alaninowa
ALC
Acetyl L-Carnitine (Acetyl-L-karnityna)
ALPI
Argon Laser Peripheral Iridoplasty (irydoplastyka obwodowa laserem argonowym)
ALT
Trabekuloplastyka laserem argonowym
AMD
Age-Related Macular Degeneration (zwyrodnienie plamki żółtej związane z wiekiem)
AMH
Anti-Müllerian hormone (hormon anty-Müllerowski)
AML
Anterior Mitral Valve Leaflet (przedni płatek zastawki mitralnej)
Ang
angiopoetyna
angio-OCT
Angiografia oparta na optycznej koherentnej tomografii
ANN
Alergiczny Nieżyt Nosa
anti-VEGF
anty-VEGF (przeciwciała przeciw czynnikowi wzrostu śródbłonka naczyniowego)
Anty-TG
przeciwciała przeciw tyreoglobulinie
Anty-TPO
przeciwciała przeciw peroksydazie tarczycowej
Anty-TSHR
przeciwciała przeciw receptorowi TSH
Antyretrowersja
kąt ustawienia implantu względem osi anatomicznej
AO
Arbeitsgemeinschaft für Osteosynthesefragen (niemieckie Stowarzyszenie na rzecz badań nad stabilizacją wewnętrzną)
AOS
ambulatoryjna opieka specjalistyczna
AP
Anterior-posterior (projekcja przednio-tylna)
APD
wymiar przednio-tylny miedniczki nerkowej
APRI
(AST to Platelet Ratio Index) – wskaźnik stosunku aktywności AST do liczby płytek krwi
APS2
Autoimmunizacyjny zespół wielogruczołowy typu 2
AR
Aortic Regurgitation (niedomykalność zastawki aortalnej)
ARA
kwas arachidonowy
ARDS
Acute Respiratory Distress Syndrome (zespół ostrej niewydolności oddechowej)
ARNI
Inhibitior neprylizyny i antagonista receptora angiotensyny
aROM
Active Range of Motion (aktywny zakres ruchu)
ARPKD
wielotorbielowatość nerek dziedziczona autosomalnie recesywnie
ART
(Assisted Reproductive Technology) – techniki wspomaganego rozrodu
ARVC
Arrhythmogenic Right Ventricular Cardiomyopathy (kardiomiopatia arytmogenna prawej komory)
ARVC
Arrhythmogenic Right Ventricular Cardiomyopathy (arytmogenna kardiomiopatia prawokomorowa)
AS-OCT
Anterior segment optical coherence tomography (tomografia przedniego odcinka gałki ocznej)
ASA
(Aberration Smart Ablation) – inteligentny profil ablacji minimalizujący aberracje
ASA
Acetylsalicylic Acid (kwas acetylosalicylowy)
ASCVD
Atherosclerotic Cardiovascular Disease (miażdżyca układu sercowo-naczyniowego)
ASCVD
Atherosclerotic Cardiovascular Disease (choroba sercowo-naczyniowa o podłożu miażdżycowym)
ASGE
American Society for Gastrointestinal Endoscopy (Amerykańskie Towarzystwo Endoskopii Przewodu Pokarmowego)
AspAT
aminotransferaza asparaginianowa
ASST
Test z surowicą autologiczną
ASU
Avocado Soybean Unsaponifiables (niezmydlające się frakcje z awokado i soi)
ATFL
Anterior Talofibular Ligament (więzadło skokowo-strzałkowe przednie)
ATI
(Amylase-Trypsin Inhibitors) – inhibitory amylazy i trypsyny
ATP
(adenozynotrifosforan) – podstawowy nośnik energii w komórkach
ATP
Ventricular Antitachycardia Pacing (stymulacja antytachyarytmiczna)
ATTR
Transthyretin Amyloidosis (amyloidoza transtyretynowa)
ATTR-CM
Transthyretin Amyloid Cardiomyopathy (amyloidoza transtyretynowa serca)
ATTRv
ATTR variant (amyloidoza ATTR związana z nieprawidłowym wariantem genu)
ATTRwt
ATTR wild type (amyloidoza ATTR typu „dzikiego”)
AUN
Autonomiczny Układ Nerwowy
AV
Aortic Valve (zastawka aortalna)
AVB
Atrioventricular Block (blok przedsionkowo-komorowy)
AVN
Avascular Necrosis (martwica jałowa)
AZBP
alergiczne zapalenie brzegów powiek
AZS
atopowe zapalenie skóry
BAC
biopsja aspiracyjna cienkoigłowa
BAGS
Blebless ab-externo glaucoma surgery (bezpęcherzykowe operacje przeciwjaskrowe ab-externo)
BAK
Benzalkonium chloride (chlorek benzalkonium)
BAM
(Psychosis Breakthrough on Antipsychotic Maintenance) - przełamanie leczenia przeciwpsychotycznego mimo zachowania dyscypliny terapeutycznej
BBPS
Boston Bowel Preparation Scale (Skala Boston)
BCC
(Basal Cell Carcinoma) – rak podstawnokomórkowy
BCT
(Breast Conserving Therapy) – leczenie oszczędzające gruczoł piersiowy
BCVA
Best Corrected Visual Acuity (najlepsza skorygowana ostrość wzroku)
Beach-chair position
pozycja półsiedząca pacjenta na stole operacyjnym
BEX
Bexarotene (beksaroten)
BFLH
Biceps Femoris Long Head (długa głowa mięśnia dwugłowego uda)
BGI
biopsja gruboigłowa
BHA
beta-hydroksykwasy
BHA
kwasy β-hydroksylowe
BHR
Bronchial hyperresponsiveness (nadreaktywność oskrzeli)
BI-RADS
(Breast Imaging-Reporting and Data System)
BiV
biventricular pacing (stymulacja dwukomorowa)
BiV
Biventricular Pacing (stymulacja dwukomorowa)
BKKU
Bliższy koniec kości udowej
BLW
Baby Led Weaning
BMD
Bone mineral density (gęstość mineralna kości)
BMF
Breast Milk Fortifier (wzmacniacz mleka kobiecego)
BMI
Body Mass Index (wskaźnik masy ciała)
BNP
Peptyd natriuretyczny typu B
BP
(Blood Pressure) – ciśnienie tętnicze
BPH
Benign Prostatic Hyperplasia (łagodny rozrost gruczołu krokowego)
BPO
Benign Prostatic Obstruction (przeszkoda podpęcherzowa)
BPO
nadtlenek benzoilu
BSA
Body Surface Area (wskaźnik określający obszar zajętej chorobowo powierzchni ciała)
BTB
Bone-Tendon-Bone ( (kość-ścięgno-kość, metoda rekonstrukcji więzadła krzyżowego kolana z więzadła właściwego rzepki)
BV
Brentuximab Vedotin (brentuksymab wedotin)
CAM type
Konflikt udowo-panewkowy typu krzywkowego
CAPD
centralne zaburzenia przetwarzania słuchowego
CAR
Carcinoma-associated Retinopathy (retinopatia związana z nowotworem)
CATT
Comparison of Age-Related Macular Degeneration Treatments Trials
CChN
cukrzycowa choroba nerek
CCI
(Compression Clamp Implant) – system nitinolowych klamer kompresyjnych stosowanych w chirurgii stopy
CCP
cykliczny peptyd cytrulinowany
CDED
Crohn's Diesase Exclusion Diet (dieta eliminacyjna w chorobie Leśniowskiego-Crohna)
CEAP
Międzynarodowa klasyfikacja przewlekłej niewydolności żylnej
CERIES
Epidermal and Sensory Research and Investigation Center
CFL
Calcaneofibular Ligament (więzadło piętowo-strzałkowe)
CFT
Central Foveal Thickness (grubość siatkówki w centrum dołka)
CGM
Continuous Glucose Monitoring (ciągły pomiar glikemii)
CGRP
Calcitonin gene-related peptide (peptyd zależny od genu kalcytoniny)
CHF
Chronic Heart Failure (przewlekła niewydolność serca)
ChPL
Charakterystyka Produktu Leczniczego
ChZS
Choroba Zwyrodnieniowa Stawów
CIGTS
(Collaborative Initial Glaucoma Treatment Study) – badanie dotyczące efektów początkowego leczenia jaskry
CK-MB
kinaza kreatynowa izoenzym sercowy
CLCI
(Cumulative Life Course Impairment) – łączny, skumulowany wpływ choroby na przebieg życia pacjenta
CLIA
(Chemiluminescence Immunoassay) – test immunoenzymatyczny chemiluminescencyjny
CLL
Chronic Lymphocytic Leukemia (przewlekła białaczka limfocytowa)
CME
Cystoid Macular Edema (torbielowaty obrzęk plamki)
CMR
Cardiac Magnetic Resonance (rezonans magnetyczny serca)
CMT
Central Macular Thickness (centralna grubość plamki)
CNV
Choroidal Neovascularization (neowaskularyzacja naczyniówkowa)
COX
Cyclooxygenase (cyklooksygenaza)
CPAP
Continuous Positive Airway Pressure (ciągłe dodatnie ciśnienie w drogach oddechowych)
CPM
Continuous Passive Motion (ciągły bierny ruch)
CRA
Retinal-Choroidal Anastomosis (anastomoza siatkówkowo-naczyniówkowa)
CRIF
Closed Reduction Internal Fixation (zamknięta redukcja z mocowaniem wewnętrznym)
CRP
białko C-reaktywne, białko ostrej fazy
CRPS
Complex Regional Pain Syndrome (zespół wieloobjawowego bólu miejscowego)
CRT
Cardiac Resynchronization Therapy (terapia resynchronizująca)
CRT
Central Retinal Thickness (grubość siatkówki centralnej)
CRT
Cardiac Resynchronization Therapy (terapia resynchronizująca)
CRVO
Central retinal vein occlusion (zamknięcie żyły środkowej siatkówki)
CsA
cyklosporyna
CSCR
Centralna surowicza chorioretinopatia
CSME
Clinical Substantial Macular Edema (klinicznie istotny obrzęk plamki)
CSNB
wrodzona stacjonarna ślepota zmierzchowa
CST
Central Subfield Thickness (grubość siatkówki w plamce)
CT
Computed Tomography (tomografia komputerowa)
CT
Computed Tomography (tomografia komputerowa)
CTCL
Cutaneous T-Cell Lymphoma (pierwotne chłoniaki skóry typu T)
CTEPH
Chronic Thromboembolic Pulmonary Hypertension (zakrzepowo-zatorowe nadciśnienie płucne)
CTR
(Capsular Tension Ring) – pierścień dotorebkowy stabilizujący worek soczewki.
CTS
Carpal Tunnel Syndrome (zespół cieśni nadgarstka)
CTV
(Clinical Target Volume) – Kliniczna objętość tarczowa
CUM
cystouretrografia mikcyjna
CVOT
Cardiovascular Outcomes Trials (badania dotyczące bezpieczeństwa kardiologicznego terapii lekami przeciwcukrzycowymi)
CVOT
Cardiovascular Outcomes Trials (badania dotyczące bezpieczeństwa kardiologicznego wprowadzanych nowych terapii lekami przeciwcukrzycowymi)
CW
choroba Wilsona
Czynności ADL
Activities daily living (czynności dnia codziennego)
DAE
Device Assisted Enteroscopy (enteroskopia)
DASH
(Dietary Approaches to Stop Hypertension) – dieta wspomagająca leczenie nadciśnienia, bogata w magnez, wapń i potas
DBE
Double Balloon Enteroscopy (enteroskopia dwubalonowa)
DBI
(Beck Depression Inventory) – skala depresji Becka, służąca do oceny nasilenia objawów depresyjnych
DBP
Diastolic Blood Pressure (ciśnienie rozkurczowe)
DCC
Direct Current Cardioversion (kardiowersja elektryczna prądem stałym)
DCIS
(Ductal Carcinoma in Situ) – rak przewodowy przedinwazyjny
DCM
Dilated Cardiomyopath (kardiomiopatia rozstrzeniowa)
DCOA
Distal Clavicular Osteochondral Autograft
DEJ
białka połączenia skórno-naskórkowego
DES
Drug-Eluting Stent (stent uwalniający lek)
DEXA
Dual-Energy X-Ray Absorptiometry (dwuenergetyczna absorpcjometria rentgenowska)
DHA
kwas dokozaheksaenowy
DHEA
dehydroepiandrosteron
DHEA
dehydroepiandrosteron
DHS
Dynamic Hip Screw (Dynamiczna śruba biodrowa)
DHT
5α-Dihydrotestosteron
DIC
Dorsal Intercarpal Ligament (więzadło śródręczno-nadgarstkowe grzbietowe)
DIP
(Diabetes in Pregnancy) – cukrzyca w ciąży
DISI
Dorsal Intercalated Segment Instability (niestabilność więzadła łódeczkowato-księżycowatego)
DK
Dalszy koniec
DKKP
Dalszy koniec kości promieniowej
DKKU
Dalszy koniec kości udowej
DL
Deltoid Ligament (więzadło trójgraniaste)
DLQI
(Dermatology Life Quality Index) – wskaźnik wpływu chorób skóry na jakość życia
DLQI
Dermatology Life Quality Index (wskaźnik oceny jakości życia z chorobą)
DMARD
Disease-modifying antirheumatic drugs (leki modyfikujące przebieg choroby)
DME
Diabetic Macular Edema (cukrzycowy obrzęk plamki)
DOAC
Direct Oral Anticoagulant Inhibitors (bezpośrednie doustne inhibitory krzepnięcia)
DPI
(Dry Powder Inhaler) – Inhalator suchego proszku
DPP-4
dipeptydylopeptydaza 4
DR
Diabetic Retinopathy (retinopatia cukrzycowa)
DRE
(Digital Rectal Examination) – badanie palcem przez odbyt (badanie per rectum)
DRPs
Drug Related Problems
DRUJ
Distal Radioulnar Joint (staw promieniowo-łokciowy dalszy)
DSA
Direct Superior Approach (dostęp przedni bezpośredni)
DUP
(Duration of Untreated Psychosis) - czas nieleczonej psychozy
DXA
Dual-energy x-ray absorptiometry (dwuenergetyczna absorpcjometria rentgenowska)
EAACI
Europejska Akademia Alergologii i Immunologii Klinicznej
EAS
European Atherosclerosis Society (Europejskie Towarzystwo Miażdżycowe)
EASD
European Association for the Study of Diabetes (Europejskie Towarzystwo Badań nad Cukrzycą)
EAU
European Association of Urology (Europejskie Towarzystwo Urologiczne)
EBK
Epithelial Bowman's Keratectomy (Keratektomia Epi-Bowman)
EBM
Evidence Based Medicine (Medycyna Oparta na faktach/dowodach)
ECHO
echokardiografia
ECP
Endoskopowa cyklofotokoagulacja
ECP
Extracorporeal Photopheresis (fotofereza pozaustrojowa)
ECRL
Extensor Carpi Radialis Longus Muscle (ścięgna mięśni prostownika promieniowego nadgarstka długiego)
ECU
Extensor Carpi Ulnaris Muscle (prostownik łokciowy nadgarstka)
ECV
Electrical Cardioversion (kardiowersja elektryczna)
ECV
Electrical Cardioversion (kardiowersja elektryczna)
EDTA
Disodium-ethylene diamine tetra-acetate (wersenian disodowy)
EF
Ejection Fraction (frakcja wyrzutowa)
eGFR
(estimated Glomerular Filtration Rate) – szacowany wskaźnik filtracji kłębuszkowej
eGFR
Szacunkowy wskaźnik filtracji kłębuszkowej (ocena czynności nerek)
EGS
European Glaucoma Society (Europejskie Towarzystwo Jaskrowe)
eHF
preparaty o znacznym stopniu hydrolizy białka
EHRA
European Heart Rhythm Association (Europejskie Stowarzyszenie Rytmu Serca)
EIA
(Enzyme Immunoassay) – test immunoenzymatyczny
EKG
elektrokardiografia
ELISA
(Enzyme-Linked Immunosorbent Assay) Test immunoenzymatyczny
ELT
Eximer Laser Trabeculoplasty (trabekuloplastyka laserem Eximerowym)
EMR
Endoskopowa Mukozektomia Insuflacja
EoE
(Eosinophilic Esophagitis) – eozynofilowe zapalenie przełyku
EOG
Elektrookulografia
EORTC
European Society for Research and Treatment of Cancer (Europejska Organizacja na rzecz Badań i Leczenia Raka)
ERG
Electroretinography (elektroretinografia)
ERM
Epi-retinal membrane (błona nasiatkówkowa)
ESC
Europejskie Towarzystwo Kardiologiczne (European Society of Cardiology)
ESC
European Society of Cardiology
ESC
European Society of Cardiology (Europejskie Towarzystwo Kardiologiczne)
ESC
European Society of Cardiology (Europejskie Towarzystwo Kardiologiczne)
ESCEO
European Society for Clinical and Economic Aspects of Osteoporosis, Osteoarthritis and Musculoskeletal Diseases
ESCEO
European Society for Clinical and Economic Aspects of Osteoporosis, Osteoarthritis and Musculoskeletal Diseases
ESDL
European Spirometry Driving Licence
ESH
European Society of Hypertension
ESPGHAN
Europejskie Towarzystwo Gastroenterologii, Hepatologii i Żywienia Dzieci
ESS
(Epworth Sleepiness Scale) – Skala senności Epworth
ETDRS
Early Treatment Diabetic Retinopathy Study
EULAR
European Alliance of Associations for Rheumatology
EW
elektrowstrząsy; metoda stosowana w przypadku wysokiej lekooporności
FA
(Fibroadenoma) – włókniakogruczolak
FAF
Fundus Autofluorescence (autofluorescencja dna oka)
FAI
Femoroacetabular Impingement (konflikt udowo-panewkowy)
FC
Faricimab
FCR
Flexor Carpi Radialis (zginacz promieniowy nadgarstka)
FCU
flexor carpi ulnaris – mięsień zginacz łokciowy nadgarstka
FDA
(Food and Drug Administration) – amerykańska Agencja Żywności i Leków
FDA
(Food and Drug Administration) – Agencja Żywności i Leków
FDL
Flexor Digitorum Longus
FEA
(Flat Epithelial Atypia) – płaska atypia nabłonkowa
FEV1
Forced Expiratory Volume during the first second of expiration (natężona objętość wydechowa pierwszosekundowa)
FEV1%FVC
Wskaźnik odsetkowy FEV1 odniesionej do aktualnej natężonej pojemności życiowej (tzw. wskaźnik pseudo-Tiffeneau)
FFA
Fundus Fluorescein Angiography (angiografia fluoresceinowa dna oka)
FFP
(Fresh Frozen Plasma) – osocze świeżo mrożone
FFP2/FFP3
(Filtering Face Piece) – klasy ochrony masek filtrujących aerozole
FH
(Familial Hypercholesterolemia) – hipercholesterolemia rodzinna
FHL
Flexor Hallucis Longus
FIB-4
(Fibrosis-4 Index) – nieinwazyjny wskaźnik oceny włóknienia wątroby oparty na wieku
FIT
Funkcjonalna Insulinoterapia
FLC
Free Light Chain (wolne łańcuchy lekkie)
FLG
filagryna
FLS
Fracture Liaison Services (system zapobiegania złamaniom)
FMF
Folliculotropic Mycosis Fungoides
FMH
Fast Mobility Heparin (szybko wędrująca frakcja heparynowa)
FMT
Faecal Microbiota Transplantation (przeszczep mikrobioty jelitowej)
FODMAP
Fermentable Oligosaccharides, Disaccharides, Monosaccharides And Polyols (fermentujące oligo- di- i monosacharydy oraz poliole)
FPHL
Female Pattern Hair Loss (łysienie androgenowe u kobiet)
FSH
Follicle-Stimulating Hormone (hormon folikulotropowy)
fT3, fT4
wolne frakcje hormonów tarczycy (trijodotyroniny i tyroksyny)
FTU
(finger-tip unit) – jednostka opuszki palca; standardowa ilość preparatu wyciśnięta z tuby
FVC
Forced Vital Capacity (natężona pojemność życiowa)
G-CSF
Czynniki wzrostu kolonii granulocytów
GAGs
Glycosaminoglycans (glikozaminoglikany)
GAP
przestrzeń pomiędzy przyciętymi powierzchniami kości w zgięciu i wyproście
GCA
Giant Cell Arteritis (olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic)
GDD
Glaucoma drainage devices (sztuczne przetoki filtrujące)
GDM
(Gestational Diabetes Mellitus) – cukrzyca ciążowa
GERD
Gastroesophageal Reflux Disease (choroba refluksowa przełyku)
GFR
Glomerular Filtration Rate (wskaźnik filtracji kłębuszkowej)
GGTP
gamma-glutamylotranspeptydaza
GIF
Główny Inspektorat Farmaceutyczny
GIM
Gastric Intestinal Metaplasia (metaplazja jelitowa żołądka)
GINA
(Global Initiative for Asthma) – światowy standard wytycznych leczenia astmy
GITS
Gastrointestinal Therapeutic System (tabletki o przedłużonym uwalnianiu)
GKS
glikokortykosteroidy
GLP-1
analogi glukagonopodobnego peptydu-1
GLP-1
hormon glukagonopodobny peptyd 1
GLP-1
hormon glukagonopodobny peptyd-1
GLP-1
Glucagon-like peptide-1 (agoniści receptora glukagonopodobnego peptydu-1)
GLP-1RA
agoniści receptora glukagonopodobnego peptydu-1
GLS
Global Longitudinal Strain (globalne odkształcenie podłużne)
GLUT2
transporter glukozy do wnętrza komórek beta
GMP
(Good Manufacturing Practice) – Dobra Praktyka Produkcyjna
GTV
(Gross Tumor Volume) – Widoczna objętość guza
GVHD
(Graft-versus-Host Disease) Choroba przeszczep przeciw gospodarzowi
H2O2
(Nadtlenek wodoru) – środek używany do płukania i hemostazy łoża kostnego przed etapem cementowania
HAE
Wrodzony obrzęk naczynioruchowy
HbA1c
hemoglobina glikowana
HBPM
(Home Blood Pressure Monitoring) – domowe monitorowanie ciśnienia tętniczego
HBV
Hepatitis B Virus (wirus zapalenia wątroby typu B)
HCC
(Hepatocellular Carcinoma) – rak wątrobowokomórkowy
hCG
hormon ciążowy stymulujący tarczycę
HCM
Hypertrophic Cardiomyopathy (kardiomiopatia przerostowa)
HCQ
Hydroxychloroquine (hydroksychlorochina)
HCTZ
hydrochlorotiazyd
HCV
(Hepatitis C Virus) – wirus zapalenia wątroby typu C
HDL
High-Density Lipoprotein (lipoproteina o wysokiej gęstości)
HF
Heart Failure (niewydolność serca)
HFmrEF
niewydolność serca z łagodnie zmniejszoną frakcją wyrzutową
HFpEF
Heart Failure with Preserved Ejection Fraction (niewydolność serca z zachowaną frakcją wyrzutową)
HFrEF
Heart Failure with Reduced Ejection Fraction (niewydolność serca ze zmniejszoną frakcją wyrzutową)
HHS
Harris Hip Score
HIT
małopłytkowość indukowana heparyną
HMO
oligosacharydy mleka kobiecego
HOMA
Homeostasis Model Assessment (stosunek insuliny do glukozy)
hPL
(Human Placental Lactogen) – ludzki laktogen łożyskowy.
HRCT
Tomografia wysokiej rozdzielczości
HS-CRP
(High-Sensitivity C-Reactive Protein) – białko C-reaktywne o wysokiej czułości
hsCRP
High Sensitivity C-reactive Protein (białko CRP oznaczane metodą ultraczułą)
HTO
High Tibial Osteotomy (wysoka osteotomia kości piszczelowej)
IBD
Inflammatory Bowel Disease (choroba zapalna jelit)
IBS
Irritable Bowel Syndrome (zespół jelita drażliwego)
ICD
Implantable Cardioverter Defibrillator (kardiowerter-defibrylator)
ICD-10
klasyfikacja chorób (hipomagnezemia: E61.2 i E83.4)
ICGA
Indocyanine Green Angiography (angiografia indocyjaninowa)
ICT
Intensywna czynnościowa insulinoterapia
IFG
Impaired Fasting Glucose (nieprawidłowa glikemia na czczo)
IFIS
(Intraoperative Floppy Iris Syndrome) – śródoperacyjny zespół wiotkiej tęczówki.
IFIS
(Intraoperative Floppy Iris Syndrome) – śródoperacyjny zespół wiotkiej tęczówki
IFN
interferon
IgA
(Immunoglobulina A) – Przeciwciała biorące udział w mechanizmach obronnych błon śluzowych
IgE
Immunoglobulina klasy E
IgG
(przeciwciała świadczące o kontakcie z patogenem) Immunoglobuliny klasy G
IGHL
(Inferior Glenohumeral Ligament) – więzadło obrąbkowo-ramienne dolne
IGT
Impaired Glucose Tolerance (nieprawidłowa tolerancja glukozy)
IL
interleukiny
IL
Interleukine (interleukina)
IL-6
interleukina 6, cytokina prozapalna
ILM
Internal Limiting Membrane (błona graniczna wewnętrzna)
ILR
Wszczepialny rejestrator zdarzeń (Implantable Loop Recorder)
IMD
Immune-Mediated Disease (choroba o podłożu zapalnym immunologicznie zależna)
INR
International Normalized Ratio (normalizowany czas protrombinowy)
Insuflacja CO2
Insuflacja dwutlenku węgla
IOL
Intraocular lens (soczewki wewnątrzgałkowe)
IOP
Intraocular pressure (ciśnienie wewnątrzgałkowe)
IOP
(Intraocular Pressure) – ciśnienie wewnątrzgałkowe
IPMN
Intraductal Papillary Mucinous Neoplasm (wewnątrzprzewodowy brodawkowy nowotwór śluzowy trzustki)
IPP
Inhibitory Pompy Protonowej
IPSS
(International Prostate Symptom Score) – Międzynarodowa Skala Punktowa Objawów Towarzyszących Chorobom Gruczołu Krokowego
IRF
Intraretinal Fluid (płyn śródsiatkówkowy)
ISCL
International Society for Cutaneous Lymphoma (Międzynarodowe Towarzystwo Chłoniaków Skórnych)
ITBS
Iliotibial Band Syndrome (zespół pasma biodorowo–piszczelowego)
IUSTI
Międzynarodowa Unia przeciw Infekcjom Przenoszonym Drogą Płciową
IVCD
Intraventricular Conduction Defect (niespecyficzne zaburzenia przewodzenia śródkomorowego)
IVS
Interventricular Septum (przegroda międzykomorowa)
JAK
Kinazy janusowe (ang. Janus Kinases)
JOK
Jaskra otwartego kąta
JPZK
Jaskra pierwotnie zamkniętego kąta
JZK
Jaskra zamkniętego kąta
K-wire
drut Kirschnera, używany do stabilizacji czasowej lub prowadzenia narzędzi
kDa
(kilodalton) – jednostka masy atomowej używana do określania wielkości cząsteczek białek
KKCz
koncentrat krwinek czerwonych
kkd
kończyny dolne
Klasyfikacja TNM
Tumor-Nodus-Metastases (guz-węzeł-przerzuty)
KOOS
Knee Injury and Osteoarthritis Outcome Score (skala oceny funkcji stawu)
KSS
Knee Society Score
L2
drugi kręg lędźwiowy
LA
Left Atrium (lewy przedsionek)
LAA
Left Atrial Appendage (uszko lewego przedsionka)
LABA
długo działające β2-mimetyki
LADA
Latent Autoimmune Diabetes in Adults (późno ujawniająca się cukrzyca typu 1 u dorosłych)
LAH
Left Atrial Hypertension (blok przedniej wiązki lewej odnogi pęczka Hisa)
LAI
(Long-Acting Injectables) – leki przeciwpsychotyczne o przedłużonym działaniu podawane w formie iniekcji
LAMA
długo działające leki przeciwmuskarynowe
LBBB
Left Bundle Branch Block (blok lewej odnogi pęczka Hisa)
LC
L-Carnitine (L-karnityna)
LCFA
Lateral Circumflex Femoral Artery (tętnica okalająca udo boczna)
LCL
Lateral Collateral Ligament (więzadło poboczne boczne)
LCP
Locking Compression Plate (płytka kompresyjna z blokowaniem)
LDH
(Lactate Dehydrogenase) – dehydrogenaza mleczanowa
LDL
Low-Density Lioprotein (lipoproteina o małej gęstości)
LDL-C
(Low-Density Lipoprotein Cholesterol) – cholesterol frakcji lipoprotein o niskiej gęstości
LEFS
Lower Extremity Function Score (ocena funkcji kończyn dolnych)
LES
(Lower Esophageal Sphincter) – dolny zwieracz przełyku
LGE
Late Gadolinium Enhancement (późne wzmocnienie pokontrastowe)
LGL
Białaczka dużych ziarnistych limfocytów
LHBT
Long Head of the Biceps Tendon (ścięgno głowy długiej mięśnia dwugłowego)
LHON
Leber's Hereditary Optic Neuropathy
LHON
Leber's Hereditary Optic Neuropathy (dziedziczna neuropatia nerwu wzrokowego Lebera)
LICAP
(Lateral Intercostal Artery Perforator) – płat oparty na bocznych perforatorach tętnicy międzyżebrowej
LMPCh
Leki Modyfikujące Przebieg Choroby
LOW FODMAP
Dieta o niskiej zawartości fermentujących oligo-, di- i monosacharydów oraz polioli
LOX
Lipoxygenase (lipooksygenaza)
LPI
Laser Peripheral Iridotomy (laserowa irydotomia obwodową)
LPR
(Laryngopharyngeal Reflux) – refluks krtaniowo-gardłowy
LRI
Limbal Relaxing Incision (rąbkowe nacięcia relaksacyjne)
LSC
Least Significant Change (najmniejsza znacząca zmiana)
LT
Luno-Triquetral Ligament (więzadło księżycowato-trójgraniaste)
LTP
(Lipid Transfer Proteins) – białka przenoszące lipidy (częste alergeny pokarmowe)
LUTS
Lower Urinary Tract Symptoms (dolegliwości ze strony dolnych dróg moczowych)
LV
Left Ventricle (lewa komora)
LVEF
Left Ventricular Ejection Fraction (frakcja wyrzutowa lewej komory)
LVH
Left Ventricular Hipertrophy (przerost mięśnia lewej komory serca)
LVOT
Left Ventricular Outflow Tract (droga odpływu lewej komory)
LVOTO
Left Ventricular Outflow Tract Obstruction (zawężanie drogi odpływu lewej komory)
Lymphomatoid Papulosis (LyP)
Lymphomatoid Papulosis (dermatoza grudkowo-guzkowa)
LZM
Leki Znieczulenia Miejscowego
ŁZS
Łuszczycowe Zapalenie Stawów (w kontekście manifestacji paznokciowych)
MACE
Major Adverse Cardiac Events (poważne niepożądane zdarzenia sercowe)
MACE
Major Adverse Cardiac Events (poważne niepożądane zdarzenia sercowo-naczyniowe)
MALT
(Mucosa Associated Lymphoid Tissue) Chłoniak tkanki limfatycznej związanej z błoną śluzową
MAP
(Mean Arterial Pressure) – średnie ciśnienie tętnicze
MAR
Melanoma Associated Retinopathy (retinopatia paranowotworowa)
MASK
mobilna sieć monitorowania chorób dróg oddechowych
MCDK
dysplazja wielotorbielowata nerki
MCF
Myocardial Contraction Fraction (frakcja skurczu mięśnia sercowego)
MCHC
Mean Corpuscular Hemoglobin Concentration (średnie stężenie hemoglobiny w erytrocytach)
MCL
Medial Collateral Ligament (więzadło poboczne piszczelowe)
MCL
(Medial Collateral Ligament) – więzadło poboczne piszczelowe (przyśrodkowe)
MCN
Mucinous Cystic Neoplasms (nowotwory śluzowe torbielowate)
MCSP
Magnesium Citrate and Sodium Picosulphate (pikosiarczan sodu z cytrynianem magnezu)
MCT
średniołańcuchowe kwasy tłuszczowe
MCT8
Transporter monokarboksylanowy 8 (kluczowy dla transportu hormonów tarczycy do komórek)
MCV
Mean Corpuscular Volume (wskaźnik średniej objętości erytrocytów)
MDI
Multiple Daily Injections (metoda wielokrotnych wstrzyknięć insuliny penem)
ME
Macular Edema (obrzęk plamki)
MEF50
Maximal Expiratory Flow at 50% of FVC (maksymalny przepływ wydechowy w połowie natężonej pojemności życiowej)
MELD
Model of End-Stage Liver Disease (skala oceny stopnia ciężkości przewlekłej choroby wątroby)
MERS
(Middle East Respiratory Syndrome) – bliskowschodni zespół niewydolności oddechowej
MF
Mycosis Fungoides (ziarniniak grzybiasty)
MF OILs
Multifocal intraocular lens (wieloogniskowe soczewki wewnątrzgałkowe)
mfERG
The Multifocal Electroretinogram (elektroretinogram wieloogniskowy)
MGHL
(Middle Glenohumeral Ligament) – więzadło środkowe obrąbkowo-ramienne
mGKS
miejscowe glikokortykosteroidy
MGUS
Monoclonal Gammopathy of Undetermined Significance (gammapatia monoklonalna o nieokreślonym znaczeniu)
MIGS
Minimally invasive glaucoma surgery (minimalnie inwazyjne zabiegi przeciwjaskrowe)
mIK
miejscowe inhibitory kalcyneuryny
MIPO
Minimally Invasive Plate Osteosynthesis
MIS DAA
Minimal Invasive Surgery Direct Anterior Approach (dostęp małoinwazyjny przedni w protezoplastyce stawu biodrowego)
ML
Meniscus Lateral (łąkotka boczna)
MM
Medial Meniscus (łąkotka przyśrodkowa)
MMAE
Monomethyl Auristatin E (jednometylowana aurystatyna E)
MMC
Mitomycyna C
MMP
(Matrix Metalloproteinases) – Metaloproteinazy macierzy pozakomórkowej
MMP-9
Matrix Metalloproteinase-9 (metaloproteinaza macierzy zewnątrzkomórkowej 9)
MMRC
Modified Medical Research Council (modyfikowana skala nasilenia duszności)
MNV
Macular Neovascularisation (neowaskularyzacja plamkowa)
MOH
Medication Overuse Headache (bóle głowy powodowane nadużywaniem leków)
MPFL
Medial Patellofemoral Ligament (więzadło rzepkowo-udowe przyśrodkowe)
MR
Mitral Regurgitation (niedomykalność zastawki mitralnej)
MRA
Antagoniści receptora mineralokortykoidowego
MRI
Magnetic Resonance Imaging (rezonans magnetyczny)
mTOR
mechanistic target of rapamycin, mammalian target of rapamycin (kinaza serynowo-treoninowa)
MTP
Metatarsophalangeal joint (staw śródstopno-paliczkowy)
MTP I
staw śródstopno-palcowy pierwszy (metatarsophalangeal joint I)
MTX
Methotrexat (metotreksat)
Musculus Biceps Brachii
Musculus Biceps Brachii (mięsień dwugłowy ramienia)
n. II
nerw wzrokowy
NAC
(Nipple-Areola Complex) – kompleks brodawkowo-otoczkowy
NAF
niezastawkowe migotanie przedsionków
NAFLD
Non-Alcoholic Fatty Liver Disease (niealkoholowa stłuszczeniowa choroba wątroby)
nAMD
neovascular Age-related Macular Degeneration (neowaskularna postać zwyrodnienia plamki związanego z wiekiem)
NAPSI
Nail Psoriasis Severity Index (wskaźnik aktywności zmian łuszczycowych w obrębie płytek paznokciowych)
NASH
Non-Alcoholic Steatohepatitis (niealkoholowe stłuszczeniowe zapalenie wątroby)
NChZJ
Nieswoiste Choroby Zapalne Jelit
NCNG
nieceliakalna nadwrażliwość na gluten
NDLVC
Non-dilated left ventricular cardiomyopathy (kardiomiopatia lewej komory bez jej rozstrzeni)
NDLVC
Non-Dilated Left Ventricular Cardiomyopathy (kardiomiopatia lewej komory bez jej rozstrzeni)
NDTK
Niskodawkowa Tomografia Komputerowa
NERD
Non-Erossive Reflux Disease (nienadżerkowa choroba refluksowa)
nHCM
Nonobstructive Hypertrophic Cardiomyopathy (kardiomiopatia przerostowa nieobturacyjna)
Nitinol
stop niklu z tytanem wykazujący efekt pamięci kształtu i supersprężystość
NLPZ
Niesteroidowe Leki Przeciwzapalne
NMDA
(kwas N-metylo-D-asparagionowy) – receptor istotny w przewodzeniu bólu i plastyczności neuronów
NMF
Naturalny czynnik nawilżający
NNT
(Number Needed to Treat) – liczba pacjentów, których należy leczyć, aby u jednego uzyskać określony efekt terapeutyczny
NOAC
Non-vitamin K antagonist oral anticoagulant (doustne leki przeciwkrzepliwe niebędące antagonistami witaminy K)
Non-HDL
cholesterol całkowity pomniejszony o frakcję HDL
NPDR
Non-Proliferative Diabetic Retinopathy (retinopatia cukrzycowa nieproliferacyjna )
NPH
Neutral Protamine Hagedorn (izofanowa insulina o średnim czasie działania)
NRS
Numerical Rating Scale (skala numeryczna)
NSAIDs
nonsteroidal anti-inflammatory drugs (niesteroidowe leki przeciwzapalne)
NSAIDs
Nonsteroidal Anti-inflammatory Drugs (niesteroidowe leki przeciwzapalne)
NSBB
(Non-Selective Beta-Blockers) – nieselektywne beta-blokery
NSCLC
Rak Niedrobnokomórkowy Płuca (Non-Small Cell Lung Cancer)
NSTEMI
Non-ST-Elevation Myocardial Infarction (zawał serca bez uniesienia odcinka ST w zapisie EKG)
NSVT
Nonsustained Ventricular Tachycardia (nieutrwalony częstoskurcz komorowy)
NT
nadciśnienie tętnicze
NT
Nadciśnienie Tętnicze
NZJ
Nieswoiste Zapalenia Jelit
NZK
nagłe zatrzymanie krążenia
NZS
nagły zgon sercowy
O/W
(oil-in-water) – emulsja typu olej w wodzie
OA
Osteoarthritis (choroba zwyrodnieniowa stawów)
OARSI
Osteoarthritis Research Society International
OB
Odczyn Biernackiego
OB
odczyn Biernackiego
OBS
obturacyjny bezdech senny
OC
Oral Contraceptive (antykoncepcja doustna)
OCAS
Oral Controlled Absorption System (doustny system kontrolowanej absorpcji)
OCD
Osteochondritis Dissecans (jałowa oddzielająca martwica kostno-chrzęstna)
OCD
osteochondritis dissecans (jałowa oddzielająca martwica kostno-chrzęstna)
OCT
Optical Coherence Tomography (optyczna koherentna tomografia dna oka)
OCT
(Optical Coherence Tomography) – Optyczna koherentna tomografia
OGTT
Oral Glucose Tolerance Test (doustny test obciążenia glukozą)
oHCM
Obstructive Hypertrophic Cardiomyopathy (kardiomiopatia przerostowa obturacyjna)
OIC
(Opioid-Induced Constipation) – zaparcie indukowane opioidami
OPI
Osobista pompa insulinowa
OR
iloraz szans
ORIF
Open Reduction Internal Fixation (otwarta redukcja z mocowaniem wewnętrznym)
ORIF
(Open Reduction Internal Fixation) – repozycja otwarta i stabilizacja wewnętrzna
OTC
(Over-the-Counter) – leki dostępne bez recepty
OUN
Ośrodkowy układ nerwowy
OVD
(Ophthalmic Viscosurgical Device) – wyrób wiskochirurgiczny (środek wiskoelastyczny)
OZW
ostry zespół wieńcowy
PAF
Czynnik aktywujący płytki
PAS
Peripheral Anterior Synechiae (obwodowe zrosty przednie)
PASI
Psoriasis Area and Sevirity Index (wskaźnik oceny powierzchni i nasilenia łuszczycy)
PCA
Principal Component Analysis (analiza składowych głównych)
pcALCL
primary cutaneous Anaplastic Large Cell Lymphoma (pierwotny skórny chłoniak anaplastyczny z dużych komórek)
PChN
Przewlekła Choroba Nerek
PChŻ
Przewlekła choroba żylna
PCI
Percutaneous Coronary Interventions (przezskórne interwencje wieńcowe)
PCL
Primary Cutaneous Lymphomas (pierwotnie skórne chłoniaki)
PCL
Poserior Cruciate Ligament (więzadło krzyżowe tylne)
PCME
Pseudophakic Cystoid Macular Edema (Pseudofakijny torbielowaty obrzęk plamki)
PCO
Polycystic Ovary (policystyczny jajnik)
PCOS
Polycystic Ovary Syndrome (zespół policystycznych jajników)
PCOS
(Polycystic Ovary Syndrome) – zespół policystycznych jajników
PCSK9
(Proprotein Convertase Subtilisin/Kexin type 9) – konwertaza proproteinowa lityzyny typu 9
PCV
Polypoidal Choroidal Vasculatization (polipoidalna waskulopatia naczyniówkowa)
PD-1
Programmed Death Receptor 1 (receptor programowanej śmierci 1)
PDE4
Inhibitor fosfodiesterazy 4
PDE5i
inhibitory 5-fosfodiesterazy
PDR
Proliferative Diabetic Retinopathy (retinopatia cukrzycowa proliferacyjna)
PDR
Proliferative Diabetic Retinopathy (retinopatia cukrzycowa proliferacyjna)
PDS
(Polydioxanone) – syntetyczna, wchłanialna nitka retrakcyjna/szew
PDT
Photodynamic Therapy (terapia fotodynamiczna)
PE
Pulmonary Embolism (zatorowość płucna)
PED
Pigment Epithelial Detachment (odwarstwienie nabłonka barwnikowego siatkówki)
PEF
Peak Expiratory Flow (przepływ szczytowy)
PEG
Polyethylene Glycol (glikol polietylenowy)
PEG-ASC
Polyethylene Glycol containing Ascorbic Acid (glikol polietylenowy z kwasem askorbinowym)
PET
(Positron Emission Tomography) – Pozytonowa Tomografia Emisyjna
PEX
Pseudoexfoliation syndrome (zespół pseudoeksfoliacji)
PFPS
Patellofemoral Pain Syndrome (zespół bólu rzepkowo-udowego)
PGE
Prostaglandyny
PI-IBS
(Post-Infectious IBS) - Poinfekcyjny zespół jelita nadwrażliwego
PIN
Posterior Interosseus Nerve (neuropatia nerwu międzykostnego tylnego)
PISS
Patella Instability Severity Score
PKP
(Penetrating Keratoplasty) – przeszczepienie drążące rogówki
PLA
Posterolateral Approach (dostęp tylno-boczny)
PM
Pacemaker (rozruszniki serca)
PM
Pacemaker (rozrusznik serca)
pMDI
(pressurized Metered-Dose Inhaler) – Inhalator ciśnieniowy z dozownikiem
PML
Posterior Mitral Valve Leaflet (tylny płatek zastawki mitralnej)
POChP
Przewlekła obturacyjna choroba płuc
POCUS
Point of Care Ultrasound (ultrasonografia w punkcie opieki)
PPAR
Peroxisome proliferator-activated receptor (receptory aktywowane przez proliferatory peroksysomów)
PPD
Pigmented Purpuric Dermatoses (postępujące plamice barwnikowe)
PPI
Proton Pump Inhibitors (inhibitory pompy protonowej)
ppIGA
palmoplantar Investigator’s Global Assessment (globalna ocena nasilenia łuszczycy dłoni i stóp)
PRC
Proximal Row Carpectomy (karpektomia rzędu bliższego)
PRC
Pattern Recognation System (system rozpoznawania wzoru)
PRES
Posterior Reversible Encephalopathy Syndrome (zespół tylnej odwracalnej encefalopatii)
PRK
Photorefractive Keratectomy (Keratektomia fotorefrakcyjna)
PRLI
Posterolateral Rotatory Instability (niestabilność rotacyjna tylno-boczna)
PRP
Panfotokoagulacja
PRP
Platelet Rich Plasma (osocze bogatopłytkowe)
PSG
Polisomnografia
PSI
Indywidualne przymiary operacyjne (ang. Patient Specific Instrumentation).
PSSI
Psoriasis Scalp Severity Index (wskaźnik nasilenia łuszczycy owłosionej skóry głowy)
PTD
Polskie Towarzystwo Diabetologiczne
PTFL
Posterior Talofibular Ligament (więzadło skokowo-strzałkowe tylne)
PTK
Polskie Towarzystwo Kardiologiczne
PTNT
Polskie Towarzystwo Nadciśnienia Tętniczego
PTO
Polskie Towarzystwo Okulistyczne
PTP
Polskie Towarzystwo Pediatryczne
PTV
(Planning Target Volume) – Planowana objętość tarczowa
PUVA
Psoralen Ultra-Violet A (fotochemioterapia klasyczna)
PVD
Posterior Vitreous Detachment (tylne odłączenie ciała szklistego)
PVT
(Portal Vein Thrombosis) – zakrzepica żyły wrotnej
PW
pole widzenia
Qmax
maksymalny przepływ cewkowy
QoL
quality of life (jakość życia)
QTc
skorygowany odstęp QT (wzór Bazetta)
RAA
układ renina-angiotensyna-aldosteron, regulujący ciśnienie i gospodarkę wodno-elektrolitową
RAP
Retinal Angiomatous Proliferation (naczyniakowata proliferacja siatkówkowa)
RAPD
Relative afferent pupillary defect (relatywny aferentny defekt źreniczny)
RBBB
Right Bundle Branch Block (blok prawej odnogi pęczka Hisa)
RC
Rotator Cuff (pierścień rotatorów)
RCM
Restrictive Cardiomyopathy (kardiomiopatia restrykcyjna)
RCO
The Royal College of Ophthalmologists (brytyjska organizacja wydająca wytyczne okulistyczne)
RDS
(Respiratory Distress Syndrome) – Zespół zaburzeń oddychania
RERA
(Respiratory Effort-Related Arousal) – Przebudzenie związane z wysiłkiem oddechowym
RF
Rheumatoid Factor (czynnik reumatoidalny)
RFT
reaktywne formy tlenu
RJL
Rak Jelita Grubego
RM
Rescue Medication (leczenie ratunkowe)
ROM
Range of Motion (zakres ruchu)
ROM
Range of Motion (zakres ruchu)
ROM
Range of Motion (zakres ruchu)
ROP
(Retinopathy of Prematurity) – retinopatia wcześniacza
ROS
Reactive Oxygen Species (reaktywne formy tlenu)
RPE
Retinal Pigment Epithelium (nabłonek barwnikowy siatkówki)
RS
(Radial Scar) – blizna promienista
RST
(Residual Stromal Thickness) – rezydualna (pozostała) grubość miąższu rogówki
RSV
Respiratory Syncytial Virus (syncytialny wirus oddechowy)
RT-PCR
(Reverse Transcription Polymerase Chain Reaction) – metoda molekularna wykrywania materiału genetycznego wirusa
RTG
Radioisotope Thermoelectric Generator (radioizotopowy generator termoelektryczny)
rTSA
reverse Total Shoulder Arthroplasty (odwrócona endoproteza stawu ramiennego)
RV
Right Ventricle (prawa komora)
RVH
Right Ventricle Hypertrophy (przerost mięśnia prawej komory serca)
RVO
Retinal Vein Occlusion (zakrzep żyły środkowej siatkówki)
RWS
refrakcyjna wymiana soczewki
RZS
Reumatoidalne Zapalenie Stawów (dawniej artretyzm lub gościec)
SABA
krótko działające β2-mimetyki
SAM
Systolic Anterior Motion (skurczowy ruch przedniego płatka zastawki mitralnej w kierunku przegrody)
SARS
(Severe Acute Respiratory Syndrome) – zespół ostrej ciężkiej niewydolności oddechowej
SBP
Systolic Blood Pressure (ciśnienie skurczowe)
SCC
(Squamous Cell Carcinoma) – rak kolczystokomórkowy
SCD
Sudden Cardiac Death (nagła śmierć sercowa)
SCFA
Short Chain Fatty Acids (krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe)
SCLC
Rak Drobnokomórkowy Płuca (Small Cell Lung Cancer)
SCORE2
(Systemic Coronary Risk Estimation 2) – algorytm oceny 10-letniego ryzyka incydentów sercowo-naczyniowych (zawał serca, udar) u osób w wieku 40–69 lat
SCR
Superior Capsule Reconstruction (rekonstrukcja górnej torby stawu ramiennego)
SGLT2
Sodium-Glucose Cotransporter 2 (kotransporter sodowo-glukozowy 2)
SHBG
(Sex Hormone-Binding Globulin) - Globulina wiążąca hormony płciowe
SI
Skolioza idiopatyczna
SIADH
zespół nieadekwatnego wydzielania wazopresyny
SIBO
Small Intestinal Bacterial Overgrowth (zespół rozrostu bakteryjnego jelita cienkiego)
SIDS
Sudden Infant Death Syndrome (zespół nagłego zgonu niemowląt)
Skala GA
Skala Gustilo-Anderson (klasyfikacja złamań otwartych według Gustilo-Andersona)
SL
Scapho-Lunate Ligament (więzadło łódeczkowato-księżycowate)
SLAC
Scapholunate Advanced Collapse (zapadnięcie lub dysocjacja księżycowato-łódeczkowata)
SLAP
Superior Labrum Anterior Posterior (uszkodzenie przednio-górnego obrąbka)
SLE
Systemic Lupus Erythematosus (toczeń rumieniowaty układowy)
SLT
Selektywna trabekuloplastyka laserowa
SM
Musculus Semimembranosus (mięsień półbłoniasty)
SNAC
Scaphoid Nonunion Advanced Collapse (postępujące zmiany zwyrodnieniowe wynikające z długotrwałego braku zrostu kości łódeczkowatej)
SNRI
Serotonin Norepinephrine Reuptake Inhibitor (inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny)
SNRI
inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny (leki przeciwdepresyjne)
SOC
Stabilized oxychloro complex (stabilizowany kompleks chlorkowo-tlenowy)
SOCT
Spectral Optical Coherence Tomography (spektralna optyczna koherentna tomografia)
SPC
Simple Pill Combination (kombinacja leków hipotensyjnych w jednej tabletce)
SPECT
Single Photon Emission Computed Tomograph (tomografia emisyjna pojedynczych fotonów)
SPECT
Single Photon Emission Computed Tomography (tomografia emisyjna pojedynczych fotonów)
SPN
Pojedynczy Guzek Płuca (Solitary Pulmonary Nodule)
SR
Slow Release, Sustained Release (leki o spowolnionym uwalnianiu)
SRF
Subretinal Fluid (płyn podsiatkówkowy)
SRT
Septal Reduction Therapy (leczenie redukujące przegrodę)
SRU
staw rzepkowo-udowy
SS
Sezary Syndrome (zespół Sezary’ego)
SSRI
Selective Serotonin Reuptake Inhibitors (selektywne inhibitory zwrotnego wychwytu serotoniny)
ST
Semitendinosus (mięsień półścięgnisty)
STEMI
ST-Elevation Myocardial Infarction (ostry zespół wieńcowy z uniesieniem odcinka ST)
STEMI
ST-Elevation Myocardial Infarction (ostry zespół wieńcowy z uniesieniem odcinka ST w zapisie EKG)
STI
(Sexually Transmitted Infections) – choroby przenoszone drogą płciową
STJ
Subtalar joint (staw podskokowy)
STT Fusion
Scaphotrapeziotrapezoid Fusion (artrodeza łódeczkowato-czworoboczno-czworoboczna)
SYSADOA
Symptomatic Slow Acting Drugs in Ostheoarthritis (wolno działające leki objawowe stosowane w chorobie zwyrodnieniowej stawów)
T-score
Stosunek gęstości mineralnej kości osoby badanej do średniej gęstości kości osoby młodej
T2T
Strategia „leczenia do celu”
TAD
Tip Apex Distance (Suma odległości końca implantu od szczytu głowy kości udowej)
TAPSE
Tricuspid Annular Plane Systolic Excursion (skurczowe przemieszczenie płaszczyzny pierścienia zastawki trójdzielnej)
TASH
Transcoronary Ablation of Septal Hypertrophy (ablacja alkoholowa przegrody)
TAVI
Transcatheter Aortic Valve Implantation (przezcewnikowa implantacja zastawki aortalnej)
TBVL
Transient Binocular Visual Loss (przejściowe obuoczne zaniewidzenie)
TCA
Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne
TCI
Miejscowe inhibitory kalcyneuryny (ang. Topical Calcineurin Inhibitors)
TCP
Trans scleral cyclophotocoagulation (przeztwardówkowa cyklofotokoagulacja)
TDAP
(Thoracodorsal Artery Perforator) – płat oparty na perforatorach tętnicy piersiowo-grzbietowej
TDI
Tissue Doppler Imaging (tkankowa echokardiografia dopplerowska)
Tenotomia
chirurgiczne odcięcie ścięgna mięśnia
TENS
Transcutaneus Electrical Nerve Stimulation (przezskórna elektryczna stymulacja nerwów)
TEWL
Transepidermal Water Loss (transepidermalna, przeznaskórkowa, utrata wody)
TFCC
Triangular Fibrocartilage Complex (kompleks chrząstki trójkątnej)
TFL
Musculus Tensor Fasciae Latae (mięsień naprężacz powięzi szerokiej)
TG
Triglycerides (trójglicerydy)
Th2
limfocyty T pomocnicze typu 2, kluczowe w procesie zapalnym
THA
Total Hip Arthroplasty (wymiana stawu biodrowego)
THR
(Total Hip Replacement) – całkowita aloplastyka stawu biodrowego
TIA
Przemijający atak niedokrwienny (Transient Ischemic Attack)
TIBC
(Total Iron Binding Capacity) – całkowita zdolność wiązania żelaza
Tie
kinaza tyrozynowa z domenami immunoglobulinopodobnymi
TIMP
Tissue Inhibitor Metaloproteinases (inhibitory metaloproteinaz)
TIR
Time-in-range (czas spędzony w glikemii docelowej)
TIR
Time in Range (czas spędzony w glikemii docelowej)
TK
tomografia komputerowa
TKA
Total Knee Arthroplasty (całkowita endoprotezoplastyka stawu kolanowego)
TKR
Total Knee Replacement (całkowita aloplastyka stawu kolanowego)
TLC
Total Lung Capacity (całkowita pojemność płuc)
TLESR
(Transient Lower Esophageal Sphincter Relaxations) – przemijające relaksacje dolnego zwieracza przełyku
TLPD
trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne
TLR
Toll-like receptors (receptory żetonowe)
TLVML
przejściowe zaniewidzenie jednooczne
TNF
Tumor Necrosis Factor (czynnik martwicy nowotworów)
TNF-α
Tumor Necrosis Factor α (czynnik martwicy nowotworów)
TNO
(Toegepast Natuurwetenschappelijk Onderzoek) – test wykorzystujący anaglify do oceny stereopsji
TP
Musculus Tibialis Posterior
TPK
Totalna plastyka stawu kolanowego
TSA
Total Shoulder Arthroplasty (całkowita proteza stawu ramiennego)
TSCPC
Transscleral Cyclophotocoagulation (cyklofotokoagulacja przeztwardówkowa)
TSH
Thyroid Stymulating Hormone (hormon tyreotropowy, tyreotropina)
TT
Thrombin Time (czas trombinowy)
TTE
Transthoracic Echocardiography (Echokardiografia przezklatkowa)
TTE
Transthoracic Echocardiography (echokardiografia przezklatkowa)
TTR
(Time in Therapeutic Range) – czas, w którym pacjent znajduje się w zakresie terapeutycznym
TUBS
Traumatic anterior shoulder instability (urazowa, jednostronna niestabilność z uszkodzeniem typu Bankarta)
UA
Unstable Angina (niestabilna choroba wieńcowa)
UACS
Górny zespół kaszlowy
UBM
Ultrabiomikroscopy (badanie ultrabiomikroskopowe)
UCVA
(Uncorrected Visual Acuity) – nieskorygowana ostrość wzroku
UES
(Upper Esophageal Sphincter) – górny zwieracz przełyku
UKA
Alloplastyka połowicza stawu kolanowego (Unicompartmental Knee Arthroplasty).
UNI
Unicompartmental Knee Arthroplasty (artroplastyka jednoprzedziałowa stawu kolanowego)
USG
ultrasonografia
USMLE
(United States Medical Licensing Examination) – amerykański egzamin licencyjny dla lekarzy
UTD
system klasyfikacji poszerzenia dróg moczowych
UVB 311 nm
Fototerapia wąskopasmowa promieniami ultrafioletowymi B
VAB
(Vacuum-Assisted Biopsy) – biopsja wspomagana próżnią (mammotomiczna)
VAD
Ventricular Assist Device (mechaniczne wspomaganie komór serca)
VAS
Visual Analogue Scale (wizualna skala analogowa)
VATS
Wideotorakoskopia (Video-Assisted Thoracoscopic Surgery)
VC
Vital Capacity (pojemność życiowa)
VCAM
(Vascular Cell Adhesion Molecule) – Cząsteczka adhezji komórkowej naczyń
VCE
Video Capsule Endoscopy (wideoendoskopia kapsułkowa)
VEGF
Vascular Endothelial Growth Factor (czynnik wzrostu śródbłonka naczyń)
VEGF
(Vascular Endothelial Growth Factor) – Czynnik wzrostu śródbłonka naczyń
VEGFR
Vascular Endothelial Growth Factor Receptor (receptor czynnika wzrostu śródbłonka naczyniowego)
Vena cephalica
żyła odpromieniowa
VER
Visual Evoked Response (wzrokowe potencjały wywołane)
VF
Ventricular Fibrillation (migotanie komór)
VISI
Volar Intercalated Segment Instability (niestabilność więzadła księżycowato-trójgraniastego)
VKA
Vitamin K Antagonists (antagoniści witaminy K)
VKC
Vernal Keratoconjunctivitis (wiosenne zapalenie spojówek i rogówki)
VL
Vastus Lateralis (mięsień obszerny boczny)
VMO
Vastus Medialis Oblique (mięsień obszerny przyśrodkowy)
VSD
Ventricular Septal Defect (ubytek przegrody międzykomorowej)
VT
Ventricular Tachycardia (częstoskurcz komorowy)
W/O
(water-in-oil) – emulsja typu woda w oleju
wAMD
wet Age-related Macular Degeneration (wysiękowa – mokra, neowaskularna postać AMD)
WAO
Światowa Organizacja Alergii
WCh
wrodzona hemochromatoza
WDEIA
(Wheat-Dependent Exercise-Induced Anaphylaxis) – anafilaksja wywołana wysiłkiem fizycznym po spożyciu pszenicy
węzeł AV
Nodus Atrioventricular (węzeł przedsionkowo-komorowy)
węzeł SA
Nodus Sinuatrialis (węzeł zatokowo-przedsionkowy)
WHO
World Health Organization (Światowa Organizacja Zdrowia)
WKT
wolne kwasy tłuszczowe
WOMAC
The Western Ontario and McMaster Universities Osteoarthritis Index
WW
Wymiennik Węglowodanowy (10 g węglowodanów przyswajalnych)
WZJG
Wrzodziejące Zapalenie Jelita Grubego
WZUŚ
wysiękowe zapalenie ucha środkowego
ZBN
zapalenie błony naczyniowej
ZBPR
zespół bocznego przyparcia rzepki
ŻChZZ
Żylna choroba zatorowo-zakrzepowa
zespół WPW
zespół Wolffa-Parkinsona-White'a
ZSC
zespół stopy cukrzycowej
ZSO
Zespół suchego oka
ZUM
zakażenie układu moczowego
ZZSK
zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa